Rosnąca liczba działań prowadzonych poniżej progu otwartego konfliktu zbrojnego całkowicie zmieniła sposób postrzegania bezpieczeństwa infrastruktury krytycznej. Sabotaż, dywersja, prowokacje graniczne, cyberataki czy wykorzystanie dronów – współczesne systemy ochrony muszą nie tylko wykrywać takie zagrożenia, ale również analizować je w czasie rzeczywistym, wspierać operatorów w podejmowaniu decyzji i umożliwiać automatyczną reakcję.
Dlatego coraz większe znaczenie mają zintegrowane systemy bezpieczeństwa łączące ochronę perymetryczną, monitoring i sztuczną inteligencję. Rozwiązania tego typu wpisują się również w kierunki rozwoju krajowego systemu bezpieczeństwa oraz wzmacniania odporności wschodniej flanki NATO. W obszarze ochrony infrastruktury krytycznej coraz większą rolę odgrywają rozwiązania projektowane i rozwijane przez polskie przedsiębiorstwa, co ogranicza ryzyka związane z przerwaniem łańcucha dostaw oraz zwiększa kontrolę nad wykorzystywanymi technologiami.
– Największym wyzwaniem nie jest już dziś stworzenie pojedynczego urządzenia o wysokich parametrach technicznych. O skuteczności systemu decyduje zdolność do integracji wielu technologii, automatycznej analizy danych oraz wspierania operatora na każdym etapie reagowania. Dopiero taka architektura pozwala budować silną odporność infrastruktury krytycznej na współczesne zagrożenia – mówi dr inż. Marek Nowakowski, dyrektor działu techniki STEKOP S.A.
Ochrona zaczyna się tam, gdzie intruz jeszcze nie wie, że został wykryty
Pierwszym etapem skutecznej ochrony jest możliwie najwcześniejsze wykrycie zagrożenia. W praktyce oznacza to stosowanie rozwiązań niewidocznych dla potencjalnego przeciwnika, zapewniających wysoką skuteczność niezależnie od warunków terenowych i atmosferycznych.
Taką funkcję pełni opracowany przez STEKOP doziemny system ochrony obwodowej HF500R. Rozwiązanie wykorzystuje dwa przewody instalowane pod powierzchnią gruntu, pomiędzy którymi tworzone jest pole elektromagnetyczne. Naruszenie tej strefy przez człowieka lub pojazd powoduje zmianę parametrów pola, która natychmiast poddawana jest analizie przez sterownik systemu.
Schemat działania czujnika HF500R
Zaawansowane algorytmy cyfrowego przetwarzania sygnału umożliwiają odróżnienie rzeczywistego zagrożenia od zakłóceń wywoływanych przez zwierzęta, ruch gruntu czy zmianę pogody. Modułowa architektura pozwala budować rozległe systemy ochrony z zachowaniem wysokiej dokładności lokalizacji naruszenia.
Mobilność i sztuczna inteligencja zwiększają skuteczność ochrony
Charakter współczesnych zagrożeń sprawia, że sama infrastruktura stacjonarna nie zawsze jest wystarczająca. W sytuacjach kryzysowych konieczne staje się szybkie zwiększenie możliwości obserwacyjnych w wybranym rejonie oraz prowadzenie monitoringu niezależnie od dostępności infrastruktury energetycznej.
Do tego wykorzystywane są często mobilne wieże monitorujące, wyposażone w teleskopowe maszty z kamerami, w tym kamerami termowizyjnymi dalekiego zasięgu. Dzięki zastosowaniu paneli fotowoltaicznych i akumulatorów mogą prowadzić wielodobową obserwację bez konieczności podłączenia do zewnętrznych źródeł zasilania.
Mobilna wieża monitorująca STEKOP
Jednocześnie obraz pochodzący z systemów stacjonarnych i mobilnych może być analizowany jest przez algorytmy sztucznej inteligencji. Taki system automatycznie klasyfikuje wykryte obiekty, rozróżnia ludzi i pojazdy, identyfikuje tablice rejestracyjne oraz wykrywa podejrzane zachowania.
– Operator nie powinien analizować setek obrazów z kamer. Rolą nowoczesnych systemów jest przekształcenie danych w informację, która pozwala podjąć właściwą decyzję we właściwym czasie. Automatyczna klasyfikacja zdarzeń znacząco skraca czas reakcji i ogranicza ryzyko błędu człowieka – podkreśla dr inż. Marek Nowakowski.
PALLADION integruje wszystkie elementy systemu bezpieczeństwa
Współczesne obiekty wykorzystują jednocześnie systemy ochrony perymetrycznej, monitoring wizyjny, kontrolę dostępu, systemy sygnalizacji włamania i napadu oraz rozwiązania przeciwpożarowe. Ich skuteczność zależy jednak nie tylko od liczby zastosowanych urządzeń, lecz także od zdolności do ich współpracy.
Opracowany przez polskich inżynierów Centralny System Zarządzania Bezpieczeństwem PALLADION pełni funkcję nadrzędnej platformy integracyjnej, umożliwiając współpracę urządzeń wielu producentów zarówno w pojedynczych obiektach, jak i rozproszonych strukturach infrastruktury krytycznej.
System może odbierać dane z ochrony perymetrycznej, monitoringu CCTV, kontroli dostępu, systemów przeciwpożarowych oraz innych podsystemów bezpieczeństwa, przesyłając je szyfrowanymi kanałami transmisji do centralnych stanowisk dowodzenia.
Jedną z najważniejszych funkcjonalności PALLADION jest automatyzacja procedur operacyjnych. Na przykład w momencie wykrycia naruszenia przez system HF500R platforma może automatycznie skierować najbliższą kamerę monitoringu na miejsce zdarzenia, wyświetlić operatorowi lokalizację incydentu, ograniczyć dostęp do zagrożonej strefy oraz uruchomić kolejne etapy procedury reagowania zgodnie z wcześniej zdefiniowanymi scenariuszami. Pozwala to znacząco ograniczyć czas reakcji oraz zmniejszyć ryzyko błędów wynikających z działania pod presją.
Zintegrowane bezpieczeństwo staje się nowym standardem
Doświadczenia ostatnich lat pokazują, że skuteczna ochrona infrastruktury krytycznej nie opiera się już na pojedynczych urządzeniach, lecz na współpracy wielu wyspecjalizowanych technologii. Krajowe przedsiębiorstwa dysponują kompetencjami umożliwiającymi budowę kompleksowych systemów ochrony infrastruktury krytycznej – od wczesnego wykrywania zagrożeń, przez integrację informacji i automatyzację procedur. W obliczu zmieniającego się środowiska bezpieczeństwa właśnie takie wielowarstwowe podejście będzie w najbliższych latach wyznaczało kierunek rozwoju nowoczesnych systemów ochrony.
